Valpreventie

Zo lang mogelijk zelfstandig blijven; dat is de wens van veel ouderen. Door het risico op vallen in en om het huis te verminderen kunt u een hoop narigheid voorkomen en zo lang mogelijk zelfredzaam blijven.

Ongeveer één op de drie nog thuiswonende ouderen valt minstens éénmaal per jaar. Dit kan nare gevolgen hebben. Sommigen moeten na een val opgenomen worden in een zorgcentrum of ziekenhuis. Bij anderen ontstaat veel angst om opnieuw te vallen. Dit leidt tot onzekerheid bij gewone, dagelijkse bezigheden. Sommige ouderen gaan daarom minder het huis uit en raken sociaal geïsoleerd. Hoe eerder u de gevaren aanpakt, hoe sneller het risico op vallen afneemt.

valpreventie

Gelukkig is het vaak gemakkelijk om een val te voorkomen. Door voldoende te bewegen, veilige gewoontes aan te leren en aanpassingen in het huis te doen verkleint u de kans op vallen aanzienlijk. Echter is soms een val onvermijdelijk. Als u dan toch valt is het het handig om te weten hoe u moet vallen zodat u letsel na een val beperkt. Dit alles leert u in de cursus valpreventie.

De valpreventiecursus is bedoeld voor ouderen die ooit gevallen zijn, bang zijn om te vallen of een verhoogd valrisico hebben. Het valrisico is met een eenvoudige en vrijblijvend screening te bepalen. Deze screening wordt gedaan door onze geriatrie fysiotherapeut (een fysiotherapeut die extra scholing heeft gedaan om ouderen gericht te kunnen begeleiden, trainen, adviseren en helpen), zo weet u direct of deze cursus iets voor u is.

De cursus wordt vaak deels vergoed door uw zorgverzekeraar. De hoogte van de vergoeding hangt af van uw polis en kan oplopen tot wel 75%. Wilt u weten hoeveel u vergoed krijgt? Neem dan contact op met uw verzekeraar.

Wilt u meedoen? Geef u hier op, vermeld erbij dat het om de valpreventie cursus gaat. Bellen kan natuurlijk ook: 058-2800933.

 

Wat zijn de oorzaken waardoor ouderen vallen? (bron: AMC)

  1. Te weinig beweging

Ons lichaam verandert met het ouder worden. We worden trager en strammer. Deze beperkingen zijn geen onvermijdelijk kwaad. Door lichamelijk actief te blijven, onderhouden we onze reflexen, spierkracht en coördinatie. Stilzitten of inactiviteit vergroten het risico op vallen. Door weinig te bewegen, verminderen soepelheid en spierkracht. U gaat na een tijdje ook trager reageren. Dan kan zelfs een kleine misstap, bijvoorbeeld wanneer u wegglijdt op een gladde of een oneffen vloer, tot een val leiden. Lichaamsbeweging helpt niet alleen om het risico op vallen te verminderen, maar ook de algehele gezondheid. Hoe fitter, hoe meer plezier van het leven.

Het is nooit te laat om meer te gaan bewegen. Sommigen beginnen op hoge leeftijd bijvoorbeeld nog met Yoga of Tai Chi. Volgens een algemene richtlijn moeten ouderen per week minimaal drie keer een half uur aan lichaamsbeweging doen. Maar, hoe meer u beweegt, hoe beter. Elke vorm van beweging is goed, maar u moet geen zware en moeilijke turnoefeningen uitvoeren. Wandelen, fietsen, wat tuinieren zijn goed. Het gemakkelijkste is het als u uw lichaamsbeweging laat samenvallen met dagelijkse activiteiten, zoals boodschappen doen, op bezoek gaan. U kunt ook lid worden van een gym- of andere sportclub voor ouderen. Als u niet meer goed ter been bent, of zich onzeker voelt bij het lopen, kunt u bij uw ziekenfonds of een andere organisatie voor hulpmiddelen terecht voor een looprek (rollator) of een wandelstok. Risicoactiviteiten, zoals op een stoel gaan staan om iets hoog uit een kast te nemen, kunt u beter vermijden.

  1. Een té lage bloeddruk bij het rechtstaan of bukken

Sommige mensen worden duizelig of draaierig wanneer ze snel opstaan uit bed of uit een stoel, of zich bukken. Ze voelen zich zo omdat hun bloeddruk zich niet snel genoeg aanpast aan de houdingsverandering, en de hersenen even wat minder zuurstof krijgen. Dit verschijnsel duurt meestal maar even. Men noemt het orthostatische hypotensie. Dit verhoogt in belangrijke mate het risico op vallen. Wanneer u van deze duizeligheid last heeft, laat dan de (huis)arts uw bloeddruk controleren.

Orthostatische hypertensie kan ook het gevolg zijn van de inname van bepaalde geneesmiddelen. In dat geval moet de (huis)arts het innameschema of de dosis aanpassen. De volgende adviezen kunnen helpen:

  • Kom langzaam rechtop wanneer u in bed ligt. Als u opstaat uit bed of uit een stoel, doe dit dan langzaam. Ga eerst rustig rechtop zitten. Span al uw spieren aan, met name de beenspieren. Wacht even tot alle mogelijke duizelingen verdwenen zijn. Sta vervolgens langzaam op terwijl u zich vasthoudt aan het bed of leuning. Als u staat span dan nogmaals de spieren aan en ga pas lopen als de duizeligheid gezakt is.
  • Vermijd plotselinge bewegingen zoals abrupte draaibewegingen.
  • Plaats het hoofdeinde van uw bed een beetje hoger
  • Zorg dat u voldoende drinkt, tenminste 2 L per dag.
  1. Opletten met geneesmiddelen
  • Slaap- en kalmeermiddelen verhogen het risico op vallen aanzienlijk. Overleg met uw huisarts of er andere mogelijkheden zijn om uw slaapproblemen te bestrijden. Dit geldt ook voor eventuele andere problemen die u gespannen maken. Tracht, indien mogelijk, over te schakelen op lichtere middelen. Er is dan minder kans op vallen.
  • Middelen voor hart- en vaatziekten en sommige pijnmedicatie kunnen het valrisico ook verhogen. Overleg met uw huisarts of uw medicatie aanpassing behoeft. Mogelijk kan de dosering verlaagd worden of is er een andere mogelijkheid met minder kans op bijwerkingen.
  • Alle geneesmiddelen moet u correct innemen. Vraag uw huisarts om een zo duidelijk mogelijk schema. Indien u sommige geneesmiddelen niet graag inneemt, bespreek dit dan met uw huisarts. Samen kunt u naar een oplossing zoeken.
  • Meld alle (ongewenste) bijverschijnselen aan uw huisarts. Overleg samen hoe ze te verhelpen.
  • Breng de huisarts op de hoogte van alle geneesmiddelen die u inneemt. Ook van degene die u niet zijn voorgeschreven, zoals eventuele alternatieve middelen die u gebruikt. Dit is belangrijk omdat sommige plantenbereidingen bijvoorbeeld het effect van bepaalde geneesmiddelen kunnen versterken.
  1. Laat uw gezichtsvermogen controleren

Mensen die minder goed zien lopen een groter risico om te vallen. Ze merken het immers minder snel wanneer er iets in de weg staat.

  • Gebruik geen bril die niet van u is.
  • Ga bij klachten van slechtziendheid naar de opticien. Houd u zich aan zijn voorschrift.
  • Indien u redelijk tot goed ter been bent, gebruik dan een aparte vertebril buiten (geen varifocus of bifocale bril).
  1. Veiligheid in en om het huis

Veel valpartijen vinden in de woning plaats. Loop de woning eens door en controleer vloeren, trappen, badkamer etc. op ongelijkmatigheden. U kunt dit doen door het invullen van onderstaande checklijst.

Informatie over ouderenzorg en vallen vind u op: www.zorgvoorbeter.nl

 

Locaties Fysiotherapie Leeuwarden

Gezondheidscentrum Nijlân
Nijlânsdyk 122 | 8931 GN Leeuwarden

My Healthclub Zaailand
Zaailand 76-80 | 8911 BM Leeuwarden

My Healthclub Kalverdijkje
Kalverdijkje 76-D | 8924 JJ Leeuwarden

Telefoon: 058-2800933 | E-mail: info@fysiotherapieleeuwarden.nl